Vegetarisme is een utopie

Een vaststelling waar we de dag van vandaag niet om heen kunnen, is het feit dat vegetarisme meer en meer nagestreefd wordt in onze maatschappij. In dit artikel zal ik de termen vegetarisme en veganisme door elkaar gebruiken. Ik heb geen zin om me bezig te houden met de belachelijke onderscheiden die ze maken op basis van hun persoonlijke voorkeur van dieet. Het onderscheid is toch ontstaan op basis van wat “men” gelooft dat ideaal is, niet omdat dat werkelijk zo is.

Bepaalde organisaties proberen de mensen er zelfs van te overtuigen om vegetarisch of veganistisch te gaan leven. Ook de vegetariër zelf (niet allemaal hoor) probeert zijn steentje bij te dragen in het bekeren van de omnivoor tot herbivoor, door hun mantra’s eindeloos te gaan propageren tegenover de massa. Deze mantras zijn sloganeske uitspraken die stralen van het idealisme en goede wil, maar vaak zijn ze niet volledig en soms ook ronduit verkeerd. Eerder heb ik het al aangekaart, het is min of meer een religie geworden. Je gelooft er in of je gelooft er niet in.

Het grootste probleem van dat onuitroeibare idealisme, is het feit dat het een wereld schetst die totaal geen rekening houdt met de realiteit, de cultuur en de geschiedenis van de mens. Mensen die op die manier denken, trachten hun medemens door middel van verkeerde voorlichting, te laten “strijden” voor een betere, ideale wereld, terwijl dat doel nooit haalbaar kan zijn. Dat zeg ik, omdat de idealist zich niet kan verzoenen met het realisme, het reële. Per definitie kan hun idealisme dus ook nooit reëel worden. Ze strijden voor doelen die in strijd zijn met de natuur rondom ons, dus ze vechten uiteindelijk tegen zichzelf. Ze houden ons en zichzelf voor de gek door in een sprookjeswereld rond te dolen en te doen alsof ze goed bezig zijn. Dat het propageren van dergelijke manier van leven volledig uit de lucht gegrepen is, zal onmiddellijk duidelijk worden na de uiteenzetting die zich in de loop van dit artikel zal ontwikkelen.

Redenen om vegetariër te worden

Hier is eigenlijk al het eerste dat fout loopt bij velen. De redenen om vegetariër te worden, zijn niet altijd even logisch of rationeel. Ik heb geprobeerd om me in te leven in de denkwereld van de vegetariër en ik heb grondige research uitgevoerd om een beeld te krijgen van hun motieven. Laat het duidelijk zijn dat niet elke veggie dezelfde motieven heeft voor zijn keuze. De ene doet het omdat hij het gezonder acht, de andere vindt het goed voor het milieu en nog een andere doet het uit emotionele overwegingen.

Dit zijn niet alle punten uiteraard, maar wel de belangrijkste. Je merkt ook al direct dat het heel belangrijke topics zijn die men naar voren brengt. Gezien de hedendaagse mentaliteit rond deze onderwerpen, kun je ook wel stellen dat het gewichtige zaken zijn waar veel controverse over bestaat. Er zijn met andere woorden nogal wat verschillende, tegenstrijdige visies op deze zaken, waardoor het niet altijd makkelijk is om op een verdraagzame manier erover te praten met elkaar. Ik zal op een luchtige wijze proberen aan te geven waar de misverstanden zich zoal situeren.

Gezondheid

Het meest begrijpelijke argument om voor het vegetarisme te kiezen, is uiteraard gezondheid. Voor sommige mensen is het inderdaad noodzakelijk om dierlijke producten zoals vlees te laten vallen, omdat er zich gezondheidsrisico’s opdringen. Bijvoorbeeld jicht, of kruisreacties / allergie voor bepaalde bestanddelen van een bepaalde vleessoort. (zeldzaam) Laat er me wel direct bijvertellen dat dit voor het overgrote deel van de vegetariërs geen noodzaak is. Men misbruikt het belang van gezondheid om vegetarisme te promoten, terwijl het probleem met de gezondheid veelal bij een onevenwichtige voeding ligt in de eerste plaats. Te veel en verkeerd samengesteld, om kort samen te vatten. Een ongezond, onevenwichtig voedingspatroon is nefast voor iedere mens, dat zal niemand ontkennen. Dit heeft echter niks met vlees te maken. De belangrijkste boodschap hierbij is, alles met mate.

Helaas zijn er mensen die verkeerde opvattingen hebben ontwikkeld over het onderwerp “gezondheid”. Sommige vegetariërs claimen dat vlees eten ongezond zou zijn en vele kwalen zou veroorzaken. Dat zou dus een geldige reden zijn om vegetarisch te gaan eten. Dergelijke claims zijn echter moeilijk hard te maken met geschiedkundige en antropologische feiten. Toch zijn er instellingen die beweren dat vegetarisch leven gezonder is en linken het eten van vlees aan ziekte en dood. Tal van instanties hebben dit in twijfel getrokken, maar hun bezwaren werden grotendeels genegeerd. Aan de hand van wetenschappelijke teksten zal ik frequent voorkomende argumenten nader uitleggen en aantonen dat de meeste argumenten gestoeld zijn op vooroordelen en niet op feiten. Hierbij verwijs ik uiteraard naar de bron: bewijzen van elk argument kun je vinden door op de link (FOUT) te klikken; daar kun je ook de boeiende details lezen die hier niet altijd vermeld zijn. Ook op o.a. Scienceofhealthindex en sylt-gesund-leben kun je teksten vinden die de mythes rond vegetarisme en veganisme aanvechten. De veelgehoorde, onjuiste argumenten even op een rijtje:

• Stijgend vleesverbruik gaat hand in hand met stijgend aantal hartkwalen, kankergevallen en doden
  

FOUT. Statistieken spreken dit tegen. Door diverse gezondheids- en overheidsinstellingen wordt de bevolking overigens ingelicht over het belang van een evenwichtige voeding waarbij kleine porties benadrukt worden. Daardoor is het verbruik van bijvoorbeeld eieren, room, vet en varkensvlees significant gedaald ten opzichte van 1900. De belangrijkste les uit het hele verhaal wordt samengevat in dit citaat:

 

It does not appear, then, that people ate leaner diets in the last century. It is true that beef consumption has risen in the last few decades, but what has also risen precipitously, however, is consumption of margarine and other food products containing trans-fatty acids, lifeless, packaged “foods”, processed vegetable oils, carbohydrates and refined sugar. Since one does not see chronic diseases like cancer and heart disease in beef-eating native peoples like the Maasai and Samburu, it is not possible for beef to be the culprit behind these modern epidemics. This, of course, points the finger squarely at the other dietary factors as the most likely causes.

Het laatste fragment kort toegelicht: het eten van suiker, bewerkte- en voorverpakte etenswaren, margarine en dergelijke meer hebben een veel hoger waarschijnlijkheid om ten grondslag te liggen aan het frequenter voorkomen van kanker etc, dan vlees zelf.

• Vlees veroorzaakt osteoporose, nierfalen, hartfalen en kanker

FOUT. Bovenstaande opsomming van ziektes, zijn gevallen die hoofdzakelijk voorkomen in de twintigste eeuw. Mensen eten echter al vele duizenden jaren vlees en dierlijk vet. Daarnaast kunnen we nog bepaalde stammen (de Innuit, Maasai, Swiss, Samburu, etc.) vernoemen die een dieet volgen dat zeer rijk is aan dierlijke producten, maar desondanks toch niet lijden aan bovenstaande ziektes. We kunnen dus niet zomaar vlees verantwoordelijk stellen voor ziekte, maar eerder de andere aspecten van onze levensstijl aankaarten. Nog even kort alle ziektes op een rijtje in detail besproken:Osteoporose

 

Dr. Herta Spencer’s research on protein intake and bone loss clearly showed that protein consumption in the form of real meat has no impact on bone density.

Nierfalen

Vegetarians will also typically claim that animal protein causes overly acidic conditions in the blood, resulting in calcium leaching from the bones and, hence, a greater tendency to form kidney stones. This opinion is false, however. Theoretically, the sulphur and phosphorous in meat can form an acid when placed in water, but that does not mean that is what happens in the body. Actually, meat contains complete proteins and vitamin D (if the skin and fat are eaten), both of which help maintain pH balance in the bloodstream. Furthermore, if one eats a diet that includes enough magnesium and vitamin B6, and restricts refined sugars, one has little to fear from kidney stones, whether one eats meat or not.

Hartfalen

In principe kun je gewoon de bronpagina lezen. Zeer interessant. Voor de luie lezers, toch even een samenvatting: de Fransen, Grieken en Spanjaarden, zijn de Europeanen die veel vlees eten (de Fransen eten het meeste vlees) en toch blijkt in deze landen de sterfte aan hartproblemen behoorlijk laag te liggen in vergelijking met andere Westerse landen.

Vaak wil men ook het eten van vlees koppelen met verzadigd vet. Toch is ook hier enige waakzaamheid aan de dag te leggen. Het is niet altijd zo dat verzadigd vet negatief is.

In Nourishing Traditions they strongly argue that saturated fat is good for you as it is the most nourishing food to human cells and helps growth and healing.  They say that autopsies of people with hardened arteries show that only about 30% of the fat found in the arteries is saturated – the rest is poly or mono-unsaturated (canola oil, trans fats, vegetable oil)

Kanker

Hoewel er studies zijn geweest die een relatie gelegd hebben tussen vleesconsumptie en kanker, is het raadzaam om deze onderzoeken goed te analyseren. Het is belangrijk om te vermelden over welk vlees het gaat en wat de bereidingsmethoden geweest zijn.

The study which began the meat=cancer theory was done by Dr. Ernst Wynder in the 1970s. Wynder claimed that there was a direct, causal connection between animal fat intake and incidence of colon cancer. Actually, his data on “animal fats” were really on vegetable fats. In other words, the meat=cancer theory is based on a phony study.

Als je goed kijkt naar de andere onderzoeken, dan ontdek je dat verwerkte vleeswaren (zoals worst) vaak de oorzaak kunnen zijn van kanker en niet het vlees op zich. Ook het bereiden kan een carcinogene invloed hebben op de mens. (zwartgeblakerde boter / stukken vlees) Het zou nogal getuigen van bekrompenheid om vlees te beschouwen als de hoofdoorzaak van kanker als er andere, waarschijnlijker oorzaken zijn die kanker veroorzaken.

The Mormons are a religious group often overlooked in vegetarian studies. Although their Church urges moderation, Mormons do not abstain from meat. As with the Adventists, Mormons also avoid tobacco, alcohol, and caffeine. Despite being meat eaters, a study of Utah Mormons showed they had a 22% lower rate for cancer in general and a 34% lower mortality for colon cancer than the US average. A study of Puerto Ricans, who eat large amounts of fatty pork, nevertheless revealed very low rates of colon and breast cancer. Similar results can be adduced to demonstrate that meat and animal fat consumption do not correlate with cancer. Obviously, other factors are at work.

• Vlees zit vol met talloze schadelijke (gif)stoffen

FOUT. Om deze claim te verstevigen, verwijst men vaak naar zaken zoals parasieten, salmonella, hormonen, nitraten en pesticiden. Men heeft het soms ook over kankerverwekkende “ptyloamines” (waar ik geen Nederlandse vertaling voor lijk te vinden). Over die laatste stof vind ik ook geen enkel wetenschappelijk onderzoek terug. Hetgeen ik terugvind op internet, is constant hetzelfde zinnetje, dus ik betwijfel dat er enige waarheid achter zit. Dan nog, als het werkelijk zo zou zijn, dan vragen gerenommeerde wetenschappers zich terecht af waarom de mensen de afgelopen miljoenen jaren niet massaal gestorven zijn aan die oorzaak en nu plots wel. Sensationeel klinkt het in ieder geval wel.Ook de reden dat er nu en dan sporen van pesticiden teruggevonden worden, is geen reden om vlees te mijden. Op wortelen kunnen deze stoffen zich ook bevinden, maar niemand die eraan denkt om groenten af te zweren. Wat de parasieten betreft; deze kunnen makkelijk vermeden worden door de nodige voorzorgen te nemen op vlak van voedselbereiding. Men geeft het niet graag toe, maar vaak ligt de bron van diverse gezondheidsproblemen bij zichzelf en niet bij het product dat men nuttigt. Net nog aangehaald bij het punt hierboven ivm. kanker: dat de mens het vlees laat aanbakken/-branden, is niet de schuld van het vlees, maar van de mens zelf. Pekelen en fermenteren, wat in traditionele samenlevingen vaak toegepast werd en wordt, is een manier om bijvoorbeeld vlees langer te kunnen bewaren. Deze behandelingen beschermen altijd tegen parasieten. Ook het goed doorbakken van vlees kan vele problemen voorkomen. Sommige ziektekiemen kunnen evenmin tegen vrieskou, dus vlees uit de diepvriezer kan deze kiemen niet meer in zich hebben.Salmonella kan door zowel dierlijke als plantaardige materie overgebracht worden, dus vlees met de vinger wijzen, is ook hierbij een verkeerde houding. Vaak beweren vegetariërs ook dat vlees giftig is, omdat het verantwoordelijk is voor het schadelijke ammoniak in ons bloed. Hoewel het inderdaad zo is dat ammoniak wordt gevormd bij het verteringsproces van vlees, mag niet worden vergeten dat het product in de lever snel weer afgebroken wordt tot het onschadelijke ureum waarna het door de nieren uit het bloed wordt gehaald en uit het lichaam wordt verwijderd. Het toxische effect van vlees op ons lichaam wordt dus fel overdreven.

• Vegetariërs leven langer en hebben meer uithoudingsvermogen en energie dan mensen die vlees eten

FOUT. Een mooi staaltje wishful thinking is het claimen van een langer leven wel, maar deze anekdote is (helaas) dit geen feit. Mensen die een gezond, evenwichtig dieet nuttigen met of zonder vlees en er verder een gezonde levensstijl op nahouden (voldoende beweging, niet roken, niet excessief drinken, geen drugs), hebben dezelfde levensverwachting. Vaak gaat het hem om alcoholmisbruik, rookgedrag en drugsgebruik waardoor statistieken misbruikt kunnen worden. In wetenschappelijke literatuur kunnen er maar verrassend weinig relevante onderzoeken teruggevonden worden omtrent levensverwachting.Russell Smith, PhD, heeft aangetoond in zijn gigantisch onderzoek rond hartziekte, dat bij het stijgen van de vleesconsumptie, de sterfte daalde. Bij een andere studie, gepubliceerd door Burr and Sweetnam in 1982, kwam men tot de ontdekking dat vegetariërs misschien wel een kleinere kans hadden dan vleeseters om hartproblemen te ontwikkelen (cfr. vorige punt, misschien waren andere factoren aan het werk), maar de overall sterfte lag bij vegetariërs toch hoger dan bij vleeseters.Wat het uithoudingsvermogen en energiepeil betreft, daar kunnen we ook heel kort in zijn.

With regards to endurance and energy levels, Dr Price traveled around the world in the 1920s and 1930s, investigating native diets. Without exception, he found a strong correlation between diets rich in animal fats, robust health and athletic ability. Special foods for Swiss athletes, for example, included bowls of fresh, raw cream. In Africa, Dr Price discovered that groups whose diets were rich in fatty meats and fish, and organ meats like liver, consistently carried off the prizes in athletic contests, and that meat-eating tribes always dominated tribes whose diets were largely vegetarian.

• Vitamine B12 tekort is niet alleen door vlees op te vangen

FOUT. Zie ook deze link. Het kan enkel gewonnen worden uit dierlijke producten zoals melk, melkproducten, vlees en vleeswaren, vis en eieren. Toch blijven sommige vegetariërs beweren dat het uit bijvoorbeeld algen en wieren te extraheren is. Dat is een mythe, maar met een begrijpelijke oorsprong. In sommige algen en wieren komt namelijk een vitamine B12-gelijkende stof voor, maar die is inactief als vitamine. Als voedingsstof voor veganisten werkt dit dus niet (zoals vroeger gedacht werd). De nep-B12 uit wieren en algen kunnen zelfs een negatieve werking hebben doordat ze de opname van echte B12 kunnen blokkeren. Vergelijkbaar met een CO-vergiftiging. Zuurstof kan zich niet meer aan het bloed hechten, omdat het CO in de weg zit.

CO wordt via de longen zeer snel opgenomen in het bloed. In het bloed hecht het zich vast op de rode bloedcellen waarbij het de zuurstof (O2) verdringt.

Van alle mythes is dit dus wel degelijk de gevaarlijkste! Een veganistische levensstijl kan resulteren in anemie (bloedarmoede), samen met onomkeerbare schade aan het zenuw- en gastro-intestinaal stelsel. Gelukkig eet men dan vaak producten die met B12 verrijkt zijn, maar dat betekent dus ook een onvermijdelijk gebruik van dierlijke producten. Men kan er niet om heen, wil men geen gezondheidsproblemen krijgen op dat vlak.

Er zijn vegetariërs die ook aanhalen dat vitamine B12 door bepaalde bacteriën geproduceerd wordt in het darmkanaal, waardoor er volgens hen geen tekort kan optreden. Helaas treed deze productie op in een deel van de darmen dat geen vitamines meer kan opnemen. Deze kunnen wel in de kronkeldarm of ileum opgenomen worden, maar deze bevindt zich in een vroeger stadium in het verteringsproces. Graag wijst men vervolgens naar de Hindoe’s, die volgens hen geen B12-tekort schijnen te kennen. Hierbij dient wel te worden opgemerkt, dat er op de planten die genuttigd worden, vaak nog insecten, fecaliën, eitjes, larven en/of residuën, en andere dierlijke resten hangen. Dit is mede mogelijk door het afzweren van insecticiden of andere pesticiden en door inefficiënte schoonmaakmethodes. Dit wordt ook bevestigd door een anemie-epidemie bij Indische hindoe’s die later migreerden naar Engeland, waar voedsel over het algemeen in hygiënischer omstandigheden genuttigd wordt. Hoewel er dus inderdaad individueel mensen voorkomen zonder tekort in landen zoals Indië, worden voor het gros van de populatie wel degelijk tekorten vastgesteld.

• Vitamine A kan gemakkelijk door planten worden verstrekt

FOUT. Echte vitamine A, ook wel retinol genoemd, vind je enkel terug in producten van dierlijke oorsprong. In planten kun je bètacaroteen terugvinden. Men noemt dit ook wel pro-vitamine A. Het wordt zo genoemd omdat bètacaroteen in het lichaam kan omgezet worden naar vitamine A. Vandaar pro-vitamine A: voor vitamine A. Toch kun je niet zomaar claimen dat planten dus een adequate bron zijn van vitamine A. Dit komt omdat er voor één eenheid vitamine A, wel twaalf eenheden bètacaroteen nodig zijn. Volgens gerenommeerde instellingen is zelfs de factor twaalf een zeer optimistische schatting. Het lichaam kan de zelfgemaakte vitamine A namelijk moeilijk opnemen.Voor de omzetting zijn echter ook galzouten nodig. Er is echter een beperkte galsecretie als er geen dierlijk vet wordt gegeten. De aanwezigheid van vet stimuleert namelijk de galsecretie, waardoor het vet makkelijk verteerd wordt. Die galsecretie is dus ook noodzakelijk voor de omzetting van bètacaroteen naar vitamine A. Daarnaast zijn er vele studies die een verband leggen tussen bètacaroteen en longkanker bij rokers. Geef mij maar direct vitamine A.Het is dus geen wijs besluit om te trachten vitamine A te winnen uit enkel plantaardige bronnen.

• Nutritionisten raden vaak een vegetarisch dieet aan

FOUT. Evenveel nutritionisten (voedingsdeskundigen) raden een omnivoor dieet aan. Het sleutelwoord dat keer op keer herhaald wordt, is mate. Je hoort alles met mate te eten. Vele nutritionisten hebben ook de leuze “food first”, wat betekent: probeer zoveel mogelijk uit je voedsel te halen. Pillen en andere supplementen slikken (wat veggie’s vaak doen) is altijd minder aangewezen. Trouwens, supplement betekent toevoeging van wat tekort is.Ook Kathleen Zelman, nutritionist en diëtist, die twaalf jaar lang het nationale gezicht was van de “American Dietetic Assosiation”, vertelt dat vlees absoluut goed is voor de mens. Details kun je hier lezen.

• Sojaproducten en andere vleesvervangers zijn adequate vervangproducten

FOUT. In een artikel dat ik al gepubliceerd heb op deze website, heb ik het tegendeel al aangetoond. Met name naar soja wordt zwaar uitgehaald. Naast de vele verwijzingen en links die ik in dat artikel heb verwerkt, kan ik ook nog naar dit artikel verwijzen, waar de waarheid over soja nog wat gedetailleerder wordt overgebracht. Ook deze site bevat interessante gegevens. Om niet te veel overlapping te hebben met mijn vorig artikel, zal ik hierover niet verder uitweiden.

• Proteïne tekort is goed op te vangen met plantaardige materialen

FOUT. Volgens deze bron heb je, om plantaardige proteïnen (of eiwitten) te kunnen verteren (uit bonen bijvoorbeeld), de dierlijke tegenhangers nodig. Het lichaam heeft ook een “persoonlijke voorkeur” wat betreft het type proteïnen. Zie in volgend citaat:

The human body has its own preferences, by the way. Experts proved that our body requires and assimilates the following substances as construction materials:

Egg white – 100%
Soured milk – 90%
Fresh milk – 83%
Beef – 76%
Cottage cheese – 75%

Compare this data with that concerning vegetable protein:

Wheat bread – 52%

Eiwitten bestaan uit ketens aminozuren. Als je een tekort hebt van bepaalde aminozuren, dan zorgt je lichaam ervoor dat het ze zelf bouwt. Er zijn echter aminozuren die het menselijk lichaam niet zelf kan bouwen. Deze noemt men essentiële aminozuren. Ook wikipedia is kort wat betreft de essentiële aminozuren.

Planten bevatten niet alle essentiële aminozuren in voldoende mate.

Vlees daarentegen bevat alle mogelijke essentiële aminozuren die het menselijk lichaam nodig kan hebben. Ook hier is variatie aangewezen uiteraard.

Om dit hoofdstuk af te sluiten, wil ik eindigen met een citaat.

As a practitioner, I’ve seen several clients following a vegetarian diet with severe health problems: obesity, candidiasis, hypothyroidism, cancer, diabetes, leaky gut syndrome, anemia and chronic fatigue. Because of the widespread rhetoric that a vegetarian diet is “always healthier” than a diet that includes meat or animal products, these people saw no reason to change their diet, even though that was the cause of their problems. What these people actually needed for optimal health was more animal foods and fats and fewer carbohydrates.

Milieu en leefwereld

Het milieu krijgt een zeer belangrijke plaats in onze leefwereld. Dit komt omdat de grondstoffen schaars worden, alsook de beschikbare ruimte om in te leven. Combineer dit met de continu uitdeinende massa mensen en je hebt de perfecte ingrediënten voor een sensationeel horrorverhaal. Vele getalenteerde sprekers en schrijvers hebben dit onderwerp aangesneden en hebben grote successen geboekt met hun werk. Dit heeft geleid tot gigantische debatten op wereldschaal, terwijl eigenlijk niemand meer weet welke wetenschappelijke bronnen hij nog moet geloven. Bescheiden als ik ben, wil ik in alle eerlijkheid ook toegeven dat ik me de tegenstrijdige berichtgeving over eender welk milieudebat al lang niet meer aantrek. Het doet er gewoon niks toe wat we doen. Moeder natuur heeft altijd een oplossing om op haar manier om te gaan met onevenwicht. Al zal niet iedere mens blij zijn met de oplossing van de natuur. Door mijn nederige aard kan ik mij ook niet veroorloven te gaan beslissen wat er moet gebeuren om bepaalde milieukwesties “op te lossen”. Dit laat ik liever aan de natuur -of “god”, noem het zoals je wilt- over. We mogen niet de arrogantie hebben het beter te willen weten dan de oplossing die de natuur voor ons in petto heeft. Ik kan me daar in ieder geval probleemloos bij neerleggen. Noem het egoïstisch of egocentrisch, uiteindelijk is iedereen egoïst op zijn eigen manier.

Het lijkt mij een utopie – die bovendien niet noodzakelijk gezond is – om te verwachten dat iedereen vegetarisch gaat worden. Je kunt beter ijveren voor een duurzame veehouderij, in plaats van zonder degelijke wetenschappelijkebasis vlees te verketteren. Klimaatverandering is een jonge en hippe wetenschap, maar de onderzoekers die ermee bezig zijn, beschikken over onvoldoende landbouwkennis. (Dirk Lips – landbouwethicus — landgenoten editie 16 winter 2008)

Toch wil de vegetariër graag gewichtige thema’s als “milieu en leefwereld” in de discussie betrekken, door dergelijke onderzoeken te gaan uitspitten en te zoeken naar fragmenten die in hun kraam passen maar uit context zijn. Door onder andere de volgende argumenten in de discussie te betrekken, weten ze zelfs de meest verstokte vleesgenieter de wenkbrauwen te laten fronsen:

• Vleesconsumptie is verantwoordelijk voor de honger in de wereld

FOUT. Vleesconsumptie als oorzaak van honger in de wereld beschouwen, is enkel mogelijk met een bijzonder simplistische beredenering. Het is niet de vleesconsumptie, maar de wijdverbreide armoede die ervoor zorgt dat de minderbedeelden in deze wereld zich geen voedsel kunnen veroorloven. Het Population Reference Bureau heeft in een uitgebreid artikel bevestigd dat de wereldbevolking met onze huidige productiecapaciteit ruimschoots van voedsel kan voorzien worden.

Hunger has always been a companion to poverty. Most experts agree that the world could feed today’s population, and a considerably larger number.

Een boeiende visie wordt ook op deze site uit de doeken gedaan. Als je de grafiek bekijkt, merk je dat je bij het eten van een kleine hoeveelheid vlees ook een significante impact op de verdeling van het voedsel kan hebben. Niet enkel door 100% vleesloos te gaan leven. Dit is alleen zo indien het waar is dat dit uitgespaarde voedsel voor de hongerigen in de wereld zou dienen. Hieronder wordt aangetoond dat deze veronderstelling echter onwaar is. Geen (of bijna geen) vlees eten, zou alles zelfs erger kunnen maken. Beschouw onderstaand punt voor details.

• Aansluitend bij vorig punt – Een veganistische wereld kan vrijgekomen landbouwgronden benutten voor plantaardig voedsel voor de mensen

FOUT. Gebaseerd op verschillende bronnen, waaronder deze ontnuchterende tekst, ga ik in op dit argument. Het vrijgekomen land is ten eerste vaak niet geschikt voor landbouw (zie citaat hieronder). Ten tweede is het vrijkomen van land slecht nieuws voor vele levende organismen. Dit land moet namelijk vrijgemaakt worden (habitat verdwijnt) en onderhouden worden (bestrijden van ongedierte zoals ratten, slakken, kevers, insecten => Secundaire sterfte bij vogels etc… door vergif). Om verder te gaan:

In Europa zou een overschakeling naar vegetarisme het voedselaanbod voor mensen verhogen omdat er volgens sommigen geen veevoedergewassen meer moeten geteeld worden en deze akkerlanden dan voor menselijke voeding kunnen gebruikt worden. Is dit juist ? Ongeveer 23% van de beschikbare akkergronden in België wordt voor voedergewassen gebruikt. De situatie elders in Europa is niet veel anders. Door deze akkergronden te gebruiken voor menselijke voeding zou dus een theoretische stijging van 23% van het voedselaanbod ontstaan.

Hier wordt iets essentieels over het hoofd gezien. Zonder veestapel is er geen mest en zonder bemesting van de akkerlanden daalt de productie na enkele jaren door uitputting van de gronden met 75% (en dat voedsel is dan nog van bedenkelijke kwaliteit). In plaats van een stijging van 100 eenheden naar 123 eenheden menselijke voeding via akkerland bekom je een daling tot 31 eenheden of een daling van 69%. Vervolg van het citaat:

Veganisme zou ook betekenen dat de gronden die enkel geschikt zijn voor grasland en nu melk en vlees produceren, geen voedsel meer zouden produceren. In België is 46% van alle gronden alleen geschikt voor weide en grasland. In andere Europese landen (vooral in de bergstreken) loopt dat percentage grasland en weiden soms op tot 75% en meer. In Oostenrijk bvb is het meer dan 90% ! Het gaat dan om gronden die te schraal zijn voor akkerteelten (zand) of teveel rots en steen in de ondergrond en/of in de teeltlaag hebben. Grosso modo mag, zonder overdrijven, gesteld worden dat ten minste 50% van het Belgische, het Europese en het mondiale beteelbare areaal alleen als grasland kan benut worden. Het product van die gronden (gras) kan alleen door herkauwers of langdarmigen omgezet worden in voor de mens bruikbare en verteerbare eiwitten en voedsel: melk en vlees. Een extreem doorgevoerd veganisme, zou dus meteen het verzaken betekenen aan de voedselproductie van ten minste 1 hectare op 2 op deze wereldbol, tenzij wij als mensen door genetische modificatie bijvoorbeeld gras zouden leren eten. (grapje)

En dan nog dit: soja, het lievelingsproduct van de veganist, is bovendien een teelt die veel ruimte veronderstelt (extensieve teelt) en veel zon. In Noord-Europa moeten we er al niet teveel aan denken.

Ook het idee dat er massa’s land nodig is voor veevoederproductie, is maar een halve waarheid. Heel veel producten die verwerkt worden in diervoeders, zijn eigenlijk afvalproducten van de menselijke voedingsindustrie. Voor de menselijke voedingsindustrie zijn extreem veel gronden nodig. Men telt deze gronden er bij wijze van volledigheid ook gewoon bij, want grote cijfers zijn uiteraard indrukwekkend om te gebruiken in argumentatie pro vegetarisme en contra vlees eten / bio-industrie. Zie bijvoorbeeld deze opmerking over soja:

Het is eenmisverstand dat soja geteeld wordt ten behoeve van de veevoerindustrie. Soja wordt geteeld ten behoeve van de soja-olie. De afvalproducten die hierbij ontstaan zijn sojaschroot en sojahullen. Deze afvalproducten worden in veevoer verwerkt.

Vaak vinden vegetariërs nog een laatste verweer door te zeggen dat er meer soja-schroot ontstaat dan olie, waardoor de economische waarde van schroot groter is dan van olie. Dat dit een lachwekkend, voorbijgestreefd argument is, wordt wel duidelijk als je weet dat de soja-olie die uit de boon wordt geperst, de meest door de mens geconsumeerde plantaardige olie ter wereld is. Sojabonen als product, zijn zelfs populairder dan aardappelen. Er wordt 88 miljoen ton sojabonen geconsumeerd ten opzichte van 54 miljoen ton aardappelen. Als het aandeel vegetariërs zou stijgen, zal uiteraard ook de behoefte naar soja-olie en sojabonen stijgen. Zeggen dat soja-productie dus puur voor de omnivoor is, is bijzonder ongeloofwaardig en brengt eerder het vegetarisme in diskrediet.

Ook andere afvalstoffen, uit de menselijke voedingsindustrie, worden in dierenvoeders verwerkt. Bijvoorbeeld kaaswei (afval bij kaasproductie), aardappelstoomschillen, -moes en -puree, alsook kroketpuree en andere voedingsmiddelen afgekeurd voor menselijke consumptie, cichorei-perspulp, bietenpulp, erwtencreme, biergist, brouwerijdraf (van gerst), maïsweekwater, te kleine groenten die van de band getrieerd worden en ook producten die geretourneerd worden naar de winkel zoals yoghurtjes en ander zuivel dat net over datum is. Dit afval van de menselijke voeding wordt vervolgens gebruikt als dierenvoeder. Beweren dat de gronden die voor deze dierenvoeders nodig zijn, honger in de wereld veroorzaken, tart werkelijk ieders wildste fantasie.

Wat moet met dat afval trouwens gebeuren als dieren dit niet meer opeten (verwerken)? Kapotgisten en verteren in afvalputten? Hoe zit het dan met de broeikasgasproductie? Newsflash: ook dit produceert o.a. methaangas; een broeikasgas. Net zoals dierlijke mest. Of dit afval nu verteerd wordt door dieren of door de natuur door gisting en ontbinding aan de hand van micro-organismen; gassen ontstaan sowieso. (zie ook milieupunt over broeikasgas).

Maar verder kunnen ook tarwegist-concentraat genoemd worden (ethanolproductie) en graanspoeling (productie van graanjenever) betreffende grondstoffen in dierenvoeding. Speciale aandacht gaat uit naar palmpitschroot. Ook dit is afval dat verwerkt wordt in veevoeder. Palmpitschroot is een bijproduct van de olieproductie (palmolie) dat bijvoorbeeld bij de productie van margarine en in wel 60% van de supermarktartikelen terug te vinden is. Voor deze oliepalmen is echter wel veel grond vereist, vandaar dat de houtkap in Brazilië onverstoord verder gaat. Niet enkel door soja dus. Houtkap op vleeseters steken door de nood aan sojaproductie voor veevoer te vernoemen, is uiteraard een zeer bekrompen idee. Ook voor de vegetariër is soja een voorkeursproduct, laten we dat niet vergeten.

• Vleesconsumptie is niet milieu-efficiënt omgaan met grondstoffen

FOUT. Zoals hier vlak boven aangehaald, wordt bijvoorbeeld houtkap in veel grotere mate voor menselijke productie uitgevoerd dan voor de productie van dierlijke producten. Dit hoeft niet meer besproken te worden. Maar hoe zit het met de milieu-efficiëntie wat vlees eten betreft? Is dat werkelijk wel inefficiënt? Volgens deze en deze bron heeft het meest efficiënte dieet een kleine hoeveelheid vlees inbegrepen. Het wetenschappelijk onderzoek uit Cambridge, dat deze stelling ondersteunt, kan hier teruggevonden worden.Tegelijk kunnen we eraan toevoegen, dat deze (internationale) studies vaak geen rekening houden met de strenge eisen die op vlak van milieu aan de Belgische (kan gerust ook voor de rest van West-Europa gezegd worden) veehouders worden opgelegd. Dan heb ik het over emmissievrije stallen (zie punt hieronder), hergebruik van water, verwerkingsplicht voor mest… (zie bron: landgenoten – magazine voor boer en buiten Winter 2008 | 16) en meer en meer zie je ook zonnepanelen terecht komen op de daken van grote stallen.

Eigenlijk kies je als consument dagelijks tussen hoogwaardig en streng gecontroleerd vlees of anderzijds voor ingevoerde producten uit landen met bedenkelijke gezondheidswetgeving, die ook meer voedselkilometers hebben.

• Vleesconsumptie is verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde

FOUT. Zoals daarnet al aangehaald, kan niet beweerd worden dat de uitstoot van broeikasgassen door dieren schadelijk(er) is, aangezien het afval (en ander voedsel) dat ze verwerken eveneens gassen produceert als het door de natuur verteerd wordt. Eric Tollens, professor landbouw- en voedseleconomie, kan ons overigens nog meer vertellen over de cijfers die door bijvoorbeeld het FAO rapport naar voren worden gebracht. Dit rapport stelt dat 18% van de uitstoot van broeikasgassen te wijten zou zijn aan de veeteelt op globale schaal.

Het onderzoek slaat hoofdzakelijk op de mondiale rundvleesproductie. Voor varkens en kippen is er veel minder een probleem omdat die als niet-herkauwers geen penswerking hebben en dus geen methaan uitstoten. Hoewel ze graan eten, is het de impact van methaan die de cijfers de hoogte injaagt. Toch valt dat allemaal mee, want de meeste runderen in de wereld grazen op extensief graasland. Dat is zeker zo in ontwikkelingslanden en Zuid-Amerika, dat de grootste exporteur van rundvlees is. En zelfs bij ons worden koeien gefokt op weiland waar je niets anders kunt telen, zoals in de Condroz en de Ardennen.

Maar laten we bijvoorbeeld eens kijken naar het voordeel van dieren, want altijd maar de (zogezegde) nadelen napraten van anderen kan iedereen. Dieren zoals koeien en bijvoorbeeld schapen, hebben voedsel nodig. Vaak gaat het hier om gras, zoals hierboven duidelijk werd. Om gras te hebben, heb je weides nodig. Deze kunnen in de warme seizoenen begrazen worden en voor de wintervoorraad wordt gras gemaaid en opgeslagen.

Vele weiden en graslanden produceren inderdaad geen voedsel voor de mens. Zie hierboven: sommige akkers zijn immers enkel daarvoor bruikbaar. Maar geloof het of niet: grasland is enorm milieuvriendelijk! Even een woordje uitleg.

Perennial grasses remove carbon dioxide from the atmosphere and sequester it in their root systems. That’s how prairie soils beome so rich. From 50% to 80% of the grass plant’s biomass is underground. The rule of thumb for grazing is to take half (of the above ground biomass) and leave half (for the plant). In the fall, nutrients are translocated into the root system.

Kort gezegd, komt het er op neer dat gras, vooral het wortelsysteem, CO2 uit de atmosfeer haalt en dit opslaat in zijn biomassa. Als de koe of het schaap dit graast, komt dit CO2 weer in de lucht terecht (door “uitlaatgassen” van de koe), maar dit wordt op zijn beurt weer opgenomen door het gras (in theorie ELKE plant die adhv fotosynthese werkt neemt CO2 op). Netto gaat er dus in principe geen CO2 verloren en wordt er ook geen extra CO2 geproduceerd. Het is een cyclus, zo lang de grondregel bewaard wordt: maaien (of grazen door koeien) en niet weghalen.

Met andere woorden, als koeien en schapen verdwijnen, die deze graslanden onderhouden en in stand houden, dan komt er een gigantische hoeveelheid CO2 in de lucht door het liquidatie ervan voor de omzetting naar akkers voor voedsel voor de mens. Iets dat overigens zelden een goed idee is, gezien de slechte grondtypes, zoals hierboven al bewezen is.

Ten tweede kunnen we het volgende vertellen over de productie van broeikasgassen door runderen.

If a cow contains 36.4kg of CO2 and this is released when the cow dies, then it shouldn’t matter because another cow will be reared to take it’s place, thus redressing the balance. The carbon (CO2 and CH4) released to the atmosphere by cows is taken from the plants that the cows eat. The plants take that carbon from the atmosphere. It’s a cycle. There is no net gain in atmospheric carbon when cows die.

De conclusie van daarnet wordt hier in andere woorden uitgelegd. Er is nooit een tekort of overschot aan stoffen of krachten; er gaat niks verloren of er wordt niks geproduceerd. Iedereen die fysica (natuurkunde) gestudeerd heeft, weet dat dit een feit is. Maar voor de die hards kunnen we eens een argumentatie gebruiken die voor velen absurd zal lijken.

Cattle numbers are, presumably, rising. I make this presumption based on the fact that humans eat cattle and human numbers are certainly rising. So, as demand for beef increases, the carbon in the atmosphere decreases. This means that if we eat MORE beef atmospheric carbon will decrease!

Dit zijn geen zaken die nooit eerder gehoord zijn. Teksten genoeg te vinden hierover. Laten we om dit punt af te ronden nog even verwijzen naar newscientist.com.

Grazing animals are protecting some of the most significant carbon stores on the planet: permanent grassland and other semi-natural and natural vegetation. If these grasslands were ploughed up, they would release huge quantities of carbon into the atmosphere. Furthermore, grazing animals help preserve some of the most beautiful and highly valued landscapes in the UK and the rest of Europe. Globally, grazing animals are a crucial source of food and income for some of the poorest people on the planet, living on marginal grazing lands that could never be cropped.

Laten we met andere woorden niet egoïstisch bepaalde idealistische denkpistes nastreven die ook bepaalde bevolkingsgroepen zouden treffen waar schaarste de bittere realiteit is. Laten we hen niet verdoemen tot werkloosheid en gruwelijke armoede en honger door deze keuzes (die wij als welstellend luxepaard kunnen maken) op te dringen aan mensen die daar geen boodschap aan hebben.

Laten we ook de mensen niet vergeten die zich vaak vergrijpen aan bananen, kiwi’s, passievruchten en dergelijke. Deze vruchten hebben vaak een grotere impact op het klimaat dan vlees van je scharrelkip, door het kilometerslange transport om de vruchten naar hier te krijgen.

• Vleesconsumptie is niet duurzaam tout court

FOUT. Achter deze redenering schuilt namelijk een leugenachtige drogredenering. Als ik zou zeggen: mijn steakmes heeft het hart van mijn vriendin doorboord, dan moet ik eigenlijk zeggen: ik ben een moordenaar. Het zou wel leuk zijn als ik het steakmes naar de gevangenis kon laten gaan, in plaats van mezelf. Op analoge manier, kan men het echte probleem bij alles wat met duurzaamheid te maken heeft, herleiden naar een simpele kernvisie, in plaats van één onderdeel te verketteren. Er zijn gewoon (te) veel mensen. Al deze mensen hebben voedsel nodig en dat op zich is al niet duurzaam. Als er tien mensen zijn, is er één koe nodig, wat graan, groenten, etc… ik zeg maar wat. Maar als je daar zes à zeven miljard mensen van maakt, dan komt alles toch al snel in andere, waanzinniger proporties terecht.

Our single species is using 14-26% of the total photosynthetic production of the planet. If everybody eats beans and rice in a state of near-famine, we can support an even larger population. Is that a worthwhile goal?

Emotioneel

Een zeer trieste reden om vegetariër te worden, is wel de emotionele reden. Men maakt de vleesindustrie zwart omdat men uit onwetendheid niet kan omgaan met een zelf opgelegd schuldgevoel. Zoals ik reeds heb aangekaart op deze site, is de homo sapiëns van vandaag niet meer vertrouwd met de natuur rondom zich. Men weet niet meer dat men eieren moet breken om een ommelet te bakken. Men voelt zich schuldig om mee te werken aan de zogenaamde “massamoord”, dus men weigert nog vlees te eten. Men beseft niet dat de natuur nu eenmaal zo in elkaar zit: eten of gegeten worden. Dat dit voor ons niet meer volledig opgaat, is een voordeel voor ons. Wij bevinden ons in de luxepositie om dat te kunnen zeggen. Sommige mensen zouden liever terugkeren naar de oertijd omdat alles dan zoveel eerlijker was voor de dieren. Wel vergeten ze dat men in de oertijd ook de keuze kon maken tussen vegetarisme en omnivoor zijn. We weten onderhand welke keuze de voorkeur genoot.

Een interessant artikel werpt nog een ander licht op de emotionele kant van de vleesindustrie. Een kant die ik zelf nog niet had overwogen, maar eigenlijk vind ik het een van de meest interessante visies die ik sinds lange tijd nog gelezen heb. Men projecteert de dood van de dieren in de vleesindustrie op zichzelf. Aangezien de meeste mensen wel enige aversie tegenover de dood hebben, is het logisch dat dit als een negatieve ervaring wordt gezien, vooral als je nadenkt over hoe het zou zijn als jij dat dier was. Maar daar houden de meeste mensen op. Ze zouden het vreselijk vinden om gedood te worden voor vlees, dus dat is weer een reden erbij om zelf geen vlees te eten. Totaal tegen alle principes van de natuur in.

Een model dat daartegen aanleunt, is het vermaarde antropomorfisme. Antropomorfisme is het projecteren van zichzelf, de mens, op andere entiteiten in onze omgeving: bijvoorbeeld op dieren. Men gaat uit van de veronderstelling dat dieren dezelfde noden, wensen, problemen, etc… hebben als mensen. De mens stelt zichzelf centraal (antropocentrisme) en gedraagt zich alsof alles rondom hem, zich met zijn gedachtengoed kan identificeren. Dat is een foute gedachtengang in deze situatie. Onze angst voor de dood heeft onze relatie met voedsel beïnvloed.

Ook het abstract maken van de voedselproductie, draagt bij tot een vervreemding van natuurlijke processen en een gewenning aan luxe en welvaart. Kijk naar wat er gebeurd is, na duizenden jaren van gewenning aan kledij. We zijn beschaamd om elkaars naakte lichaam te zien en te tonen. Hoewel we naakt geboren worden en we vandaag nog getuige kunnen zijn van bepaalde primitieve stammen die naaktheid niet schuwen, wordt ons aangeleerd deze totaal natuurlijke toestand te mijden en ons te beperken tot onze normen qua kledij. Het doden van dieren voor vlees heeft jammer genoeg een beetje hetzelfde lot ondergaan. We weten niet meer hoe het werkt, we weten zelfs niet meer dat het natuurlijk is. Ook al kijken we maar al te graag naar discovery channel naar een beer die zalm uit een stroompje plukt en opeet.

Hoe het ook zij, veganisten raken graag de emotionele snaar van hun troosteloze luisteraars, door het aanhalen van volgende punten:

• Dieren sterven door het eten van dierlijke producten

Om te vermijden dat ik altijd hetzelfde zeg, namelijk dat de natuur zo werkt, wil ik het aanpakken met een spreekwoord. De ene zijn dood is de ander zijn brood. Daar is niks speciaals aan. Lachwekkend dat dit als argument gebruikt wordt. Als een leeuw in de dierentuin zin heeft om mij op te eten, dan zal ik ook sterven. Daar stel ik me geen vragen bij en het verwondert mij ook niks.Planten sterven ook door ze op te eten. Niemand die daar een woord over zegt. Nochtans zouden planten ook een zeker emotioneel systeem hebben. Ook in deze youtube uitzending, kun je getuige zijn van hoe mensen tegenover zogenaamd “onbewuste” organismen staan. Misschien staan we biologisch te ver verwijderd van een plant om empathisch te kunnen reageren en de dood van dit organisme op onszelf te projecteren en er angsten van te krijgen. Iets wat bij vlees kennelijk stukken makkelijker blijkt te gaan. Maar waarom niet bij planten? Ieder organisme dat interageert met zijn omgeving, heeft een zekere perceptie van die omgeving, een zogenaamde Umwelt.

This umwelt combines sensory experiences pertinent to the organism’s survival and reproduction with the salience of the perception to produce “the world” for that animal. If plant cells are producing chemical stress signals then they occupy an umwelt as surely as humans do.

Dit gezegd zijnde, kunnen we ook beginnen te discussiëren over hoe fout vegetariërs wel niet bezig zijn door dit te negeren. Vegetariërs zeggen dat planten geen zenuwstelsel hebben, waardoor ze dus ook geen pijn kunnen waarnemen. Tijd voor hen om hun mening te herzien (en niet alleen daarover). Naast de pijn die planten al dan niet kunnen voelen, is voor vele plantaardige bronnen van voedsel (fruit, groenten) manuele arbeid nodig (plukken, rapen…). Vaak gebeurt dit onder beroerde omstandigheden, waarbij de arbeiders uren gebogen staan in de schroeiende hitte tegen een minimale compensatie. Zaken waar de vegetariër geen feeling mee heeft en zich nooit zou toe “verlagen” dergelijke arbeid zelf uit te voeren. Op deze manier plaatsen zijn het lijden van de mens onder het lijden van een dier. Voor hen zijn dieren belangrijker geworden dan mensen.

Ten slotte, iemand die “vlees eten” wreed vindt omdat er dan dieren moeten gedood worden, moet haast depressief worden van al het leed in deze wereld. In de natuur sterven insecten, gevogelte, vissen en zoogdieren zelden van ouderdom. Evenmin sterven ze vreedzaam in hun slaap met de familie rond het bed. Over het algemeen worden ze gedood en gegeten, en niet noodzakelijk in die volgorde, door andere insecten, vogels, vissen en zoogdieren. We kunnen wel stellen dat dergelijke sterfgevallen angstaanjagender en pijnlijker zijn dan de humane aanpak in slachthuizen. Voor een wild dier is gedood en gegeten worden natuurlijk en dus wreed, voor een dier van een boerderij is geslacht worden door de mens daardoor bijna een privilege geworden.

• Vlees eten is hetzelfde als (massa)moord / lijken eten

Ook hier wordt door de veganist in kwestie niet echt een nieuw statement gemaakt. Alleen worden er woorden gebruikt die alles erger maken dan het in werkelijkheid maar is. Ook hier wil ik graag een analoog voorbeeld geven. Champignons eten is het eten van een product dat op stront groeit. So what??? Gaat iedereen nu champignons weigeren omdat ze met deze kennis geconfronteerd werden? Absoluut niet. Ik heb het ook erger gemaakt dan het maar is, maar een logische reden om te stoppen met het verorberen van dit product is het allerminst.Maar voor de veganisten die onverbeten blijven geloven in deze parabel, toch nog even dit. Groenten eten is detzelfde massamoord als het eten van vlees. Slakken, insecten, mollen, wormen, muizen, ratten, zelfs vogels worden op grote schaal uitgemoord om jou te voorzien van de lekkerste slaatjes, tomaten, paprika’s, bonen, etc… Sta daar even bij stil en geniet dan van de lijkverteerders bij uitstek: planten.We moeten ook herinnerd worden aan het feit dat de moderne mens de wereld waarin we leven, niet meer snapt. Iets waar de zogenaamde “primitieve stammen” die vandaag de dag nog leven, totaal geen moeite mee hebben. Op dat vlak vind ik de primitieve mens veel intelligenter opvattingen hebben dan de moderne mens. In onze wereld wordt destructie altijd gebalanceerd met generatie. Dit is een positief iets, want ongecontroleerd leven wordt een kanker die overwoekert. Kijk maar naar de grootste kanker op deze wereld: de mens zelf. Als je het zo bekijkt, is het slachten van dieren geen moord, maar eerder een opoffering. Interessante links in dit kader, zijn verder nog:http://www.reddit.com/info/6ndbr/comments/c04cr9n

http://www.beyondveg.com/cordain-l/metab-carn/metabolic-carnivory-1a.shtml

http://www.thepaleodiet.com/articles/Cereal%20article.pdf

Evolutionair

Graag schermt men ook met evolutionaire thema’s, waarin geclaimd wordt dat de mens vroeger geen vlees at. Dit zou blijkbaar aan het gebit te zien zijn. Daarnaast haalt men ook het argument aan dat wij afstammen van apen die volgens de aanhangers van deze theorie herbivoor zouden zijn. Geen idee welk geschiedenisboek deze individuen gelezen hebben, maar onze tanden zijn wel degelijk geanaliseerd en het resultaat was overduidelijk: de primitieve mens at vroeger gewoon vlees. Dan blijft nog het punt van de apen. Deze zijn, tot spijt voor wie ‘t benijdt, niet altijd herbivoor. Erger nog, sommige apen zijn niet alleen regelmatige vleeseters, maar zelfs kannibalistisch! Bijvoorbeeld de gorilla en de chimpansee (waar wij volgens bronnen 98-99% het DNA van delen) smullen graag een hapje van oma, of de baby’s afkomstig van… Ivan de verschrikkelijke (of zo), een rivaliserend mannetje in de groep. Staat iedereen nu nog te springen om zich met apen te identificeren? Ik in ieder geval niet.

Als men perplex staat van deze feiten, probeert men tevergeefs nog dingen aan te halen zoals: maar de stand van het gebit staat ons niet toe vlees te verscheuren / kauwen van een wild beest. Graag verlossen we deze persoon dan ook van zijn illusies, want al een geruime tijd zijn wij verder geëvolueerd: wij hoeven geen vlees meer te verscheuren. Ook rauw, onverwerkt vlees komt over het algemeen niet meer op ons bord voor. Het grootste bewijs dat de mensheid, evolutionair gezien een omnivore levensstijl heeft ontwikkeld, werd al geleverd een paar hoofdstukken terug. Dat vitamine B12 slechts uit dierlijke producten kan worden verkregen, is namelijk het grootste argument tegen veganisme. Laten we toch even kijken wat er precies aangehaald wordt op evolutionair vlak.

• Mensen zijn geëvolueerd als vegetariërs

FOUT. Het zou zelfs zo zijn dat de mensheid over de hele wereld gemigreerd is, op zoek naar dierlijke producten. Sommige dieren werden toen al tot hun uitsterven bejaagd. Het is ook zo dat mensen toen geen controle hadden over vuur, zoals we dat nu hebben. Ze konden alleen rauwe groenten eten en rauwe groenten die eetbaar zijn, zijn helaas niet zo talrijk. Er zijn heel wat groenten die in hun rauwe vorm simpelweg giftig zijn. Daardoor had de oermens niet de mogelijkheid genoeg calorieën te verzamelen, waardoor dierlijke producten noodzakelijk waren. Meer info vind je door op de link te klikken.

• Wij hebben niet de tanden van een carnivoor (vleeseter)

FOUT. We leunen meer aan tot de carnivore groep, dan tot herbivore wezens. Het onderzoek daarrond is overduidelijk. (zie link links). Hoewel het inderdaad zo is dat we niet strikt carnivoor zijn, zijn we ook niet strikt herbivoor. We zijn omnivoor. Omni duidt op het feit dat we “meerdere” voedselbronnen hebben, zowel carnivoor als herbivoor dus.

It should be established that I don’t believe humans are herbivores. I don’t believe we are carnivores. We are omnivores. We eat both meat and vegetation. Thus, I would have to argue that eating meat is in fact a very human act in regards to the propagation of the species. Though I don’t believe nature’s design planned for our current specific meat consumption, it did plan for meat consumption.

Wat meer kan gezegd worden, is dat vlees eten, een oude gewoonte is van de mens. We moeten besluiten dat wij tanden hadden (de eerste mensen) die aangepast waren aan het eten van vlees. Op deze site wordt alles wat duidelijker uitgelegd. Het is trouwens een methode om erachter te komen welk dieet een bepaalde soort nastreeft. Het bekijken van de tanden.

What ever your beliefs, that doesn’t change the reality of the fact that it is good for you.   The dentition of any animal will tell you what it’s diet should be and humans have omnivore dentition.

Vergelijkend onderzoek tussen mens/hond en mens/schaap, wijst ten slotte ook uit dat de mens meer lijkt op een hond (vleeseter) dan een schaap (planteneter) wat tanden en darmen betreft. Bron: The Stone Age Diet pgs.44-45, Walter L. Voegtlin, M.D., F.A.C.P. 1975 Vantage Press, NY, NY. Dit sluit ons ook naadloos aan op volgend punt.

• Wij hebben niet het maag-darmstelsel van een carnivoor

FOUT. Ook hier kunnen we verwijzen naar het bovenstaande onderzoek. We hebben een lichaam dat perfect is aangepast om zowel plantaardige als dierlijke producten te eten. Hoewel het klopt dat onze darmen niet de lengte hebben van echte carnivoren (wat we niet eens beweren te zijn), hebben we ook geen darmen van een herbivoor (wat vegetariërs ons wel willen laten geloven). We bezitten ook niet meerdere magen en we herkauwen niet. We hebben een stelsen zoals dat van de omnivoor. Vergelijkbaar met dat van de berggorilla en de chimpansee, die geregeld erop betrapt zijn kleine zoogdieren te eten, evenals andere primaten in sommige gevallen.Nog iets dat we kunnen aanhalen, is het feit dat onze maag zoutzuur produceert. Iets wat bij herbivoren niet voorkomt. Vervolgens produceert onze pancreas (alvleesklier) allerlei enzymen die voor de vertering van zowel plantaardig als dierlijk voedsel zorgen. Het is duidelijk dat de vegetariër ook hier weer door de mand valt.

Uit de lucht gegrepen argumenten

Op een gegeven moment komt de vegetariër op het punt waar zijn argumenten uitgeput raken. Soms gebeurt het wel eens dat deze persoon dan terugvalt op hilarische dooddoeners. Deze bedenkelijke argumenten worden hieronder geschetst.

• Het is toch niet verplicht vlees te eten?

Klopt (eindelijk). Het is inderdaad waar dat we niet verplicht zijn vlees te eten. Maar iemand kan evengoed zeggen: we zijn niet verplicht om erwten eten. Vrouwen zijn ook niet verplicht om kleren te dragen. Geen enkele man die dit zal gebruiken als argument om vrouwen te overtuigen zonder kleren te gaan rondlopen. Wie zou zoiets serieus nemen als argument?

• Wij (de mensheid) hebben de KEUZE om geen vlees te eten

Klopt (wow, goed bezig), maar zoals gezegd hebben we ook de keuze om andere dingen niet te eten, zoals het eten van erwten. Dat maakt het niet gezonder, verstandiger of beter. De mensheid heeft immers miljoenen jaren lang diezelfde vrijheid van keuze gebruikt om omnivoor te gaan leven.

• Je moet je eigen vlees kunnen doden en verscheuren

FOUT. In onze maatschappij hebben bijzonder weinig mensen het lef om dit te doen (doden) en we zijn sowieso niet in staat vlees te verscheuren. Daarvoor hebben wij slachthuizen en allerlei hulpmiddelen om toch dierlijke producten te kunnen eten. Wie niet sterk is (de mens), moet slim zijn. Daarom gebruiken wij dus hulpmiddelen: omdat we slim zijn. We laten het ook doen door mensen die er wel het lef voor hebben. Deze hele lef-kwestie zou vlug veranderen, mocht er oorlog, armoede of eender welke andere negatieve wending voor de mens uitbreken. Dan zouden onze principes hierrond vlug weer overboord gegooid worden en zou ons natuurlijk killerinstinct weer boven komen, hoewel we ons dit nu misschien niet kunnen voorstellen. Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat iedereen een dier zou kunnen doden, als er genoeg honger is.

The argument that one should be prepared to kill one’s own meat is also flawed. As pointed out by Dr Zetie, killing meat is incredibly messy (disembowelling hares etc.) and doing something like killing a cow requires tools that most of us simply haven’t got, although a taser in combination with a large knife might work.

Niemand kan ook zomaar verwachten dat wij ons eigen vlees moeten doden en/of verscheuren. Net zoals niemand verwacht dat wij onze eigen suiker gaan raffineren. We zouden blij moeten zijn dat andere mensen deze specialismen op zich nemen.

• Boerderijen met vee en slachthuizen stinken

Als dat het argument is om vlees af te schaffen, dan mag je direct ook alle groenten afschaffen. Heb je al eens groentenverwerkende bedrijven geroken? Ik kan je garanderen; het is geen pretje.

• Dierlijke producten eten, veroorzaakt gewelddadig en agressief gedrag bij mensen

FOUT. Een verklaring voor deze mythe kan in dit citaat gelezen worden.

Some authorities on vegetarian diet, such as Dr Ralph Ballantine, claim that the fear and terror an animal experiences at death is somehow “transferred” into its flesh and organs and “becomes” a part of the person who eats it. In addition to the fact that no scientific studies exist to support such a theory, these thinkers would do well to remember the fact that a tendency to irrational anger is a symptom of low vitamin B12 levels which, as we have seen, are common in vegans and vegetarians.

Verder zijn bij primitieve stammen die vandaag nog bestaan en veel vlees consumeren, enkel vrolijke, hartelijke mensen ontmoet. (zie link)

• Vlees of andere dierlijke producten nuttigen, is minder spiritueel of religieus dan enkel plantaardig voedsel eten

FOUT. Sterker zelfs, de meeste wereldgodsdiensten plaatsen zelfs geen restricties op de vleesconsumptie. De Joden eten vlees (lam) op hun meest heilige feest: Pesach. Moslims vieren de Ramadan met lam voor ze aan de vastenperiode beginnen. Jezus Christus, zoals alle andee Joden, at vlees op het laatste avondmaal, volgens canonische evangeliën. Bij de Boeddhisten is er een restrictie op vlees, maar zuivelproducten zijn gewoon toegestaan. Gelijkaardig is het Hindoeïsme. Keltische stammen slachtten vroeger de zwakkere dieren van hun kuddes.We kunnen dus vaststellen dat het eten van dierlijke producten geen teken is van spirituele inferioriteit. Zie ook een mooi verhaal over vlees en spiritualiteit.

• Ik lust geen vlees, dus eet ik het niet

Belachelijk. In mijn tijd zou ik een oorvijg krijgen. Dit heeft dus alles met opvoeding te maken. Als ik geen spinazie lust, dan moet ik het toch proeven, want het is voedzaam en lekker. Dat “iets niet lusten” een luxeprobleem is, zal hopelijk niemand ontkennen.

• Vele slimme mensen zijn vegetariër

Het leuke is, dat een vegetariër die dit zegt, probeert de link te leggen tussen vegetarisme en intelligentie. Ze hopen dus met hun keuze, het vegetarisme, als intelligenter beschouwd te worden. Als ze maar gelukkig zijn, zeker?

Pythagoras, for example, felt that eating beans was just horrible.

Hitler was een vegetariër. Inderdaad, er zijn bronnen die zeggen dat dit een fabeltje is, dat hij ook vlees at, maar dat was in zijn jonge jaren. Ik ken heel veel vegetariërs die pas vegetariër zijn geworden tijdens hun puberteit. En inderdaad, het is een stomme repliek die nergens op slaat. Maar hetzelfde geldt voor het argument dat “slimme mensen” vegetariër zijn. Het slaat nergens op.

• Wel, ik eet gewoon geen dierlijke producten en daarmee basta!

Veganisten gebruiken geen enkel dierlijk product (wat hun goed recht is), maar hoe denken zij dat hun groenten en slaatjes zo groot en lekker worden? Juist, enkel door dierlijke mest. Dus onrechtstreeks gebruiken ze wel dierlijke producten.

De manier waarop men vegetariër is

Niet enkel de eerste stap gaat fout, nl. de reden om vegetariër te worden, maar ook de volgende stap. De manier waarop men een vegetarisch leven leidt is zelden om over naar huis te schrijven. Wanneer vegetarisme niet goed uitgevoerd wordt, is het nefast voor het lichaam. Ik kan me inbeelden dat er nu vele gefronste wenkbrauwen zullen te zien zijn in de modale huiskamer. Om die stelling te staven, wil ik wat dieper ingaan op hoe een vegetariër of veganist zijn buikje vult. Dit, aan de hand van ludieke voorbeeldsituaties.

De beginner

Vaak onbezonnen en zonder plan, duikt men zich in het veggie-avontuur. Waarschijnlijk omdat het hip klinkt, omdat je toch moet mee zijn met je tijd of omdat je erbij wil horen (of net niet). Hoe dan ook, steken vaak heel wat problemen de kop op, omdat men voor de beslissing om vegetariër te worden, sowieso al een onevenwichtig en slecht dieet had. Sommige mensen weten al niet hoe ze evenwichtig omnivoor kunnen eten. Hoe kunnen die mensen dan claimen evenwichtiger gaan eten door dierlijke producten te laten vallen? (herbivoor = deel van omnivoor).

Maak uw keuze:

• Tante vertelde een horrorverhaaltje over de bio-industrie
• Zuslief wilde de alternatieveling uithangen en ik ben beïnvloedbaar
• Ik wil een eeuwig leven nastreven
• …

Daardoor ben je overtuigd om het even te proberen

En op de koop toe zal mijn acné misschien weggaan als ik geen vlees meer eet. *Neemt nog een hap chips.

Even een getuigenis.

My son and friends are vegetarian. Their idea of vegetarianism was eating no meat and replacing it with junk food. His girlfriend went to the hospital once because of these poor food choices.

Vleesvervangers, het ideale stuk vreten om de dag door te komen.  Woops, had anticontra daar geen artikel over?

De gevorderde

De gevorderde lacht even met de beginner, want die heeft het zó fout! Pillen en supplementen slikken is toch dé manier om de dag door te komen? De gevorderde kent ongetwijfeld de gevaren van een dieet zonder vitaminen en mineralen. Daardoor is de keuze om supplementen te slikken gauw gemaakt. Het stelt hem ook in staat zijn keuze om vegetarisch te leven, aan te houden, ondanks deze nieuwe inzichten. Want stel je voor dat je voor je familie en vrienden moest toegeven dat de keuze onbezonnen en ronduit fout was? Dat kan toch niet?

De idealistische ouder

Net zoals bij eender welke religie, vind ik het opleggen van bepaalde zaken vanaf de geboorte niet kunnen. Het moet een persoonlijke keuze blijven als dat mogelijk is. Vanaf de geboorte een vegetarische levensstijl opdringen is gewoon onaanvaardbaar. Als men als ouder deze verwerpelijke keuze voor zijn kind maakt, dan vind ik dat een afschuwelijk egoïstische daad.

Dan heb ik het nog niet eens gehad over het feit dat veganisme en borstvoeding niet samen gaat. Shit, zelfs het baren van een baby als vegetariër is onverantwoord. Essentiële voedingsstoffen voor de groei van de baby kunnen niet voorzien worden. Wat zal dat opleveren? Een lichtere baby schijnt het resultaat te zijn. (staat ergens in één van de honderden bronnen die in dit artikel al gebruikt zijn; na een review van het artikel zal ik de link nog eens vermelden).

Het keerpunt

Het valt niet te ontkennen dat er ondertussen al een hele hoop besproken werd. Voor sommige mensen was het misschien zelfs té veel om door te worstelen. Desalniettemin geeft dit stof tot nadenken. Het brengt zaken aan het licht waar men misschien niet bij stilgestaan heeft. Misschien is men zelfs geshockeerd over bepaalde dingen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat vele mensen inzien dat ze een foute inschatting hebben gemaakt over de voordelen van het vegetarische dieet. Toch is het begrijpelijk dat ook deze laatste stap fout gaat. Het toegeven dat er een foute beslissing genomen werd en daar naar handelen. Dat het moeilijk is om zijn mening te herzien, uit angst voor handjeswrijverij van de familie en vrienden van de vegetariër, is logisch. Hun naasten zouden maar al te graag de “zie je wel” mentaliteit tot uiting brengen om de vegetariër te berispen. Spijtig genoeg vormt dit een struikelblok om terug voor een omnivore levensstijl te kiezen.

Niettemin zijn er toch mensen voor wie deze tekst een keerpunt kan betekenen. Omdat het een geconcentreerd geheel is van allerlei feitjes (en mythes) rond vegetarisme. Getuigenissen zijn wel degelijk terug te vinden over mensen die het vegetarisme gelaten hebben voor wat het was. Stuk voor stuk gaat het om bewijzen die uit verschillende uithoeken komen. Er zitten zelfs twee getuigenissen bij vanuit animalfreedom.org.

• Ik heb het vegetarisme geprobeerd. Vegetarisme was echter te duur voor wat het maar te betekenen had en het had geen significante impact op mijn gezondheid. Praktisch was het ook niet.
• Gezondheidsproblemen lieten deze vrouwen de verstandige keuze maken terug op een omnovire levensstijl over te gaan. Zij hebben dit met plezier op animalfreedom.org getuigd.
• Nog iemand die 30 dagen geen vlees heeft gegeten. Conclusie is dat het niks heeft uitgemaakt. Dit werd op zijn weblog bekend gemaakt.
• Nog een getuigenis van mensen die zich niet goed voelden bij het veggie dieet.
• Een ex-vegetariër heeft zijn verhaal gedaan
• Ga zo maar door…

Zoals uit vele getuigenissen blijkt, is vegetarisch leven is ook gewoon lastig. Je moet grafieken in het oog houden, letten op alles, gaande van voedingswaarde, labels en verpakkingen van producten, spreadsheets en pillen. Waarom moeilijk doen voor een ideologie die gebaseerd is op vooroordelen en pseudowetenschappelijke onzin?

Conclusie

Dit artikel is een ode aan dierlijke producten, zou je kunnen zeggen. Waarschijnlijk is dat wel zo, maar de hoofdzaak van dit artikel, was aantonen dat de wereld waar een vegetariër in leeft, niet bestaat. Het hele idee van vegetarisme is een utopie. Het kan enkel maar bestaan in je reinste fantasieën, maar ik houd niemand tegen die wil proberen deze fantasie waar te maken. Als een vegetariër gelukkig is met de keuze die hij gemaakt heeft, dan kan ik dat alleen maar toejuichen. Het doel heiligt de middelen. Net zoals ik het knap vind dat bijvoorbeeld een gelovige op religieus vlak zich optrekt aan God, of een onderdaan van een sekte zijn opperhoofd geweldig vindt, vind ik het mooi dat vegetariërs het geluk vinden door bepaalde offers te maken, in dit geval zichzelf opofferen geen dierlijke producten te eten.

Ik kan mij echter niet vinden in de redenen om deze keuze te maken. Door onderzoek te verrichten naar dit onderwerp en me bewust te maken van het volledige verhaal, besef ik eens te meer dat het hier weer een typisch pro vs. contra geval betreft. Eindeloos zijn de discussies hierover, dus het heeft geen zin meer om zich hierover nog langer te bekommeren. Ik hoop in ieder geval dat elke lezer zich nu een duidelijker beeld heeft kunnen vormen van het onderwerp. Iedereen is nu in ieder geval gewapend om zonder schroom en schuldgevoel weer te genieten van wat de natuur ons aanbiedt. Ik wil ook alle omnivoren aanmoedigen om vegetariërs / veganisten die terug omnivoor zijn geworden, geen schuldgevoel op te dringen omdat hij/zij ooit deze keuze gemaakt heeft. Voor de mensen die over dit onderwerp maar niet genoeg kunnen krijgen, wil ik deze link nog meegeven. Om af te sluiten wil ik jullie verblijden met een grappige oneliner waar we ook even kunnen bij nadenken.

Hell, even some plants eat meat!